Welke zonnepanelen zijn het beste? Waarop moet je vergelijken?
Wie offertes voor zonnepanelen vergelijkt, krijgt al snel verschillende merken, vermogens en technologieën voorgeschoteld. Het ene paneel heeft 450 Wp, het andere 480 Wp. De ene fabrikant geeft 25 jaar productgarantie, terwijl een andere 30 jaar vermogensgarantie vermeldt. Daarnaast duiken termen op zoals glas-glas, TOPCon, HJT, back-contact, bifaciaal en Tier 1.
Maar welk zonnepaneel is nu werkelijk het beste?
Daar bestaat geen universeel antwoord op. Een goed zonnepaneel moet gedurende tientallen jaren betrouwbaar elektriciteit produceren en passen bij het dak, de beschikbare oppervlakte en het budget. Het hoogste vermogen of de langste garantie op een datasheet maakt een paneel daarom niet automatisch de beste keuze.
Kijk niet alleen naar het vermogen in Wp
Het vermogen van een zonnepaneel wordt uitgedrukt in wattpiek (Wp). Dit is het maximale vermogen dat het paneel onder gestandaardiseerde testomstandigheden kan leveren.
Een paneel van 480 Wp is echter niet automatisch beter dan een paneel van 450 Wp.
Kijk bijvoorbeeld ook naar de afmetingen. Wanneer het paneel van 480 Wp aanzienlijk groter is, kan het rendement per vierkante meter nauwelijks verschillen.
Daarom is naast het vermogen ook de module-efficiëntie interessant:
Rendement = elektrisch vermogen ÷ invallend zonnevermogen
Een hoog rendement is vooral waardevol wanneer de beschikbare dakoppervlakte beperkt is. Op een groot dak kan een iets goedkoper paneel met een lager rendement financieel minstens even interessant zijn.
Lees hier hoe je bepaalt hoeveel zonnepanelen je nodig hebt op basis van je verbruik en beschikbare dakoppervlakte.
Productgarantie en vermogensgarantie zijn niet hetzelfde
Bij zonnepanelen worden meestal twee verschillende garanties vermeld. Het onderscheid is belangrijk.
Onderscheid vermogensgarantie en productgarantie voor een JA-Solar zonnepaneel
Productgarantie
De productgarantie heeft betrekking op het zonnepaneel als fysiek product. Denk bijvoorbeeld aan materiaal- of fabricagefouten binnen de voorwaarden van de fabrikant.
Afhankelijk van fabrikant en productserie kan deze garantie bijvoorbeeld 15, 25 of zelfs 30 jaar bedragen.
Een langere productgarantie is interessant, maar kijk niet uitsluitend naar het getal. Ook de voorwaarden en vooral de partij die de garantie over tientallen jaren moet nakomen zijn belangrijk.
Vermogensgarantie
Zonnepanelen verliezen gedurende hun levensduur langzaam een gedeelte van hun oorspronkelijke vermogen. Dit noemen we degradatie.
De vermogensgarantie geeft aan hoeveel van het oorspronkelijke nominale vermogen de fabrikant na een bepaalde periode minimaal garandeert.
Een fabrikant kan bijvoorbeeld een lineaire vermogensgarantie geven waarbij na 30 jaar nog ongeveer 87% van het oorspronkelijke vermogen gegarandeerd wordt.
Dat betekent niet dat het zonnepaneel na 30 jaar stopt met werken. Het betekent alleen dat de fabrikant binnen de garantievoorwaarden een bepaald minimaal vermogen garandeert.
Onderzoek naar duizenden PV-modules heeft historisch een mediane degradatie van ongeveer 0,5% per jaar gevonden. Ook het Joint Research Centre van de Europese Commissie gebruikt onderzoek rond deze orde van grootte om de invloed van veroudering van PV-modules te beschrijven.
[FIGUUR 1 – Voorbeeld van een lineaire vermogensgarantie over 30 jaar]
Figuur: illustratief verschil tussen het oorspronkelijke piekvermogen en het gegarandeerde resterende vermogen van een zonnepaneel gedurende zijn levensduur.
Gaan zonnepanelen echt 25 of 30 jaar mee?
Een garantieperiode is niet hetzelfde als de technische levensduur.
Zonnepanelen worden al tientallen jaren op grote schaal toegepast. Er bestaan daardoor inmiddels installaties waarvan de panelen meer dan twintig jaar operationeel zijn en nog steeds elektriciteit produceren. Dat is belangrijk: de lange levensduur die tegenwoordig aan zonnepanelen wordt toegeschreven, is niet uitsluitend gebaseerd op laboratoriumtests.
PV-modules stoppen doorgaans ook niet plots met produceren wanneer ze 25 of 30 jaar oud zijn. Hun vermogen neemt geleidelijk af.
NREL beschrijft moderne zonnepanelen als componenten die gedurende 30 tot 40 jaar blootgesteld kunnen worden aan zon, wind, hagel, sneeuw en warmte, waarbij geleidelijke degradatie normaal is.
Dat maakt betrouwbaarheid bijzonder belangrijk. Een klein verschil in aankoopprijs of rendement is weinig waard wanneer een paneel vroegtijdig problemen krijgt met bijvoorbeeld encapsulatie, aansluitingen, glas of andere componenten.
Glas-folie of glas-glas zonnepanelen?
Een belangrijk constructief verschil zit aan de achterzijde van het zonnepaneel.
Glas-folie
Bij een traditioneel glas-foliepaneel bestaat de voorzijde uit gehard glas en wordt de achterzijde afgesloten met een kunststof backsheet.
Deze constructie wordt al zeer lang toegepast en kan relatief licht zijn.
Glas-glas
Bij een glas-glaspaneel bevinden de zonnecellen zich tussen twee glasplaten. De achterzijde bestaat dus eveneens uit glas.
Dat kan voordelen bieden op het vlak van mechanische bescherming en weerstand tegen vocht en omgevingsinvloeden. Tegelijk zijn ontwerp en materiaalkwaliteit minstens zo belangrijk als alleen het label “glas-glas”.
Ook glas-glas is namelijk geen automatische garantie voor een beter zonnepaneel. IEA PVPS wijst er bijvoorbeeld op dat bij nieuwe moduleontwerpen ook eigenschappen zoals glasdikte, encapsulatiemateriaal, celverbindingen en junction-boxconstructie invloed hebben op de betrouwbaarheid.
Voor een installatie die tientallen jaren buiten moet functioneren, kijken we daarom naar de totale moduleconstructie en niet alleen naar één marketingterm.
De technologie van zonnecellen blijft evolueren
Ook de zonnecellen zelf zijn sterk geëvolueerd.
Oudere residentiële installaties gebruiken technologieën die ondertussen door nieuwere generaties zijn ingehaald. De markt evolueerde onder andere van klassieke mono- en polykristallijne cellen naar PERC en vervolgens naar technologieën zoals TOPCon, heterojunction (HJT) en back-contact.
Nieuwe technologieën kunnen onder andere zorgen voor:
een hoger rendement;
meer vermogen op dezelfde oppervlakte;
een betere temperatuurcoëfficiënt;
lagere elektrische verliezen;
betere prestaties onder bepaalde omstandigheden.
Het Joint Research Centre heeft zijn PVGIS-modellen inmiddels zelfs aangepast aan recente commerciële siliciumtechnologieën, waaronder PERC, back-contact en heterojunction. Voor moderne modules berekent het JRC onder zijn referentieaannames een ongeveer 2 à 3% hogere jaarlijkse energieopbrengst ten opzichte van de oudere set siliciumcoëfficiënten.
Maar ook hier geldt: de nieuwste technologie is niet automatisch de beste aankoop.
Een technologisch geavanceerd paneel met een beperkte praktijkhistoriek moet worden afgewogen tegen een iets conventioneler product waarvan fabrikant, productieproces en betrouwbaarheid al langer bekend zijn.
Temperatuurcoëfficiënt: een vaak vergeten eigenschap
Het opgegeven piekvermogen van een zonnepaneel wordt bepaald bij een celtemperatuur van 25°C. Op een zonnige zomerdag kunnen de zonnecellen aanzienlijk warmer worden.
Wanneer de temperatuur stijgt, neemt het maximale vermogen van een siliciumzonnepaneel af.
De temperatuurcoëfficiënt van Pmax geeft aan hoe sterk.
Stel bijvoorbeeld:
Paneel A: −0,35%/°C
Paneel B: −0,26%/°C
Bij een celtemperatuur van 55°C zitten we 30°C boven de STC-referentietemperatuur.
Indicatief betekent dat:
Paneel A: 30 × 0,35% = 10,5% vermogensverlies
Paneel B: 30 × 0,26% = 7,8% vermogensverlies
Een lagere negatieve temperatuurcoëfficiënt is dus gunstig.
Dat betekent opnieuw dat alleen het Wp-getal op de voorkant van de datasheet onvoldoende vertelt over de werkelijke energieproductie gedurende een volledig jaar.
Is een bifaciaal zonnepaneel beter?
Bij een bifaciaal zonnepaneel kunnen ook zonnecellen aan de achterzijde bijdragen aan de productie wanneer daar voldoende licht terechtkomt.
Hoeveel voordeel dit oplevert, is sterk afhankelijk van de plaatsing.
Op een vrijstaande installatie boven een reflecterende ondergrond kan de achterzijde relatief veel licht ontvangen. Bij een zonnepaneel dat zeer dicht boven een donker pannendak wordt gemonteerd, is die winst veel beperkter.
Een bifaciaal paneel is daarom niet automatisch een reden om een installatie als beter te beschouwen.
Wat betekent Tier 1 bij zonnepanelen?
De term Tier 1 wordt regelmatig gebruikt in offertes en marketing, maar wordt vaak verkeerd geïnterpreteerd.
De bekende Tier 1-classificatie van BloombergNEF is geen ranglijst van de technisch beste zonnepanelen.
BloombergNEF kijkt naar de fabrikant en naar de mate waarin diens modules zijn gebruikt in projecten die door verschillende commerciële banken via non-recourse financiering werden gefinancierd. De classificatie is dus in de eerste plaats een maatstaf voor marktacceptatie. BloombergNEF waarschuwt zelf dat Tier 1 niet betekent dat een fabrikant vrij is van kwaliteitsproblemen.
Waarom vinden we Tier 1 dan toch relevant?
Een zonnepaneleninstallatie moet tientallen jaren meegaan en de fabrikant geeft soms garanties van 25 of 30 jaar. Dan is het relevant om te kijken naar de schaal, financiële continuïteit, productiehistoriek en marktpositie van de fabrikant.
Een zeer lange garantie van een onbekende fabrikant heeft weinig praktische waarde wanneer die onderneming binnen enkele jaren niet meer bestaat.
Tier 1 kan daarom één nuttige indicatie zijn dat een fabrikant internationaal op voldoende schaal actief is en door professionele marktpartijen wordt aanvaard. Het mag alleen nooit als bewijs worden gebruikt dat paneel A technisch beter is dan paneel B.
Is 30 jaar garantie dan altijd beter dan 25 jaar?
Niet noodzakelijk.
Stel dat fabrikant A 30 jaar productgarantie geeft en fabrikant B 25 jaar. Op papier lijkt A onmiddellijk beter.
Maar vervolgens moet je ook kijken naar vragen zoals:
Wie staat juridisch achter de garantie?
Hoe lang bestaat de fabrikant?
Hoe groot is de onderneming?
Heeft de fabrikant een aantoonbare productiehistoriek?
Wat wordt daadwerkelijk door de garantie gedekt?
Wie behandelt een garantieclaim?
Zijn arbeid en vervanging inbegrepen of alleen het product?
Hoe waarschijnlijk is het dat de fabrikant over twintig jaar nog bestaat?
De kwaliteit van de garantiegever is dus minstens zo belangrijk als de duur die bovenaan de datasheet staat.
Hoe belangrijk is het merk?
Bij Ecosun proberen we daarom niet één zonnepanelenmerk als universeel “het beste” naar voren te schuiven.
De markt evolueert snel. Een fabrikant die vandaag technologisch vooroploopt, kan enkele jaren later ingehaald zijn. Bovendien kunnen binnen hetzelfde merk verschillende productreeksen bestaan.
Wij kijken liever naar het concrete paneel en beoordelen onder andere:
vermogen en rendement → celtechnologie → temperatuurcoëfficiënt → degradatie → moduleconstructie → productgarantie → vermogensgarantie → fabrikant → beschikbaarheid en prijs.
Ook de situatie van het project speelt mee. Bij een klein dak kan een hoogrendementspaneel de meerprijs waard zijn omdat daarmee meer kWp op dezelfde oppervlakte past. Op een groot bedrijfsdak kan de economische afweging anders liggen.
Bekijk hier enkele zonnepaneleninstallaties die Ecosun met verschillende paneeltypes heeft gerealiseerd.
Het beste zonnepaneel maakt nog geen goede zonnepaneleninstallatie
Een belangrijk punt wordt bij het vergelijken van datasheets vaak vergeten: het zonnepaneel is maar één onderdeel van het systeem.
Een uitstekend zonnepaneel dat verkeerd wordt geplaatst, slecht over strings wordt verdeeld of gecombineerd wordt met een verkeerd gedimensioneerde omvormer levert geen uitstekende installatie op.
Het ontwerp van de installatie, de montagestructuur, bekabeling, omvormer, MPPT-indeling, elektrische beveiligingen en kwaliteit van de plaatsing zijn minstens zo belangrijk.
Lees hier hoe een zonnepaneleninstallatie technisch werkt, van zonnecel en DC-string tot MPPT en omvormer.
Interne link 3 → Hoe werken zonnepanelen?
Ook oriëntatie en plaatsing kunnen meer verschil maken dan een klein rendementsverschil tussen twee hoogwaardige panelen.
Ontdek hier welke invloed oriëntatie en hellingshoek hebben op de opbrengst van zonnepanelen.
Zijn duurdere zonnepanelen financieel interessanter?
Ook dat hangt af van de situatie.
Stel dat een duurder paneel 480 Wp levert waar een alternatief 450 Wp levert. Op een dak waarop slechts tien panelen passen, kan het hogere vermogen interessant zijn:
10 × 450 Wp = 4,50 kWp
tegenover:
10 × 480 Wp = 4,80 kWp
Je krijgt dan 300 Wp extra op exact dezelfde dakoppervlakte.
Maar wanneer het dak zonder problemen plaats biedt aan twintig panelen en een extra paneel eenvoudig kan worden toegevoegd, kan de financiële afweging volledig anders zijn.
De meerprijs moet daarom worden vergeleken met de extra energieproductie gedurende de levensduur van de installatie, niet alleen met het technische voordeel op de datasheet.
Lees hier wat zonnepanelen vandaag kosten en hoe je verschillende installaties vergelijkt op basis van €/Wp.
Waar zouden wij uiteindelijk op letten?
Bij het kiezen van zonnepanelen zouden wij niet proberen om één eigenschap te maximaliseren.
Een goed paneel combineert:
voldoende hoog vermogen en rendement, zodat de beschikbare oppervlakte efficiënt wordt gebruikt;
een lage degradatie, zodat ook na tientallen jaren nog een groot gedeelte van het oorspronkelijke vermogen beschikbaar is;
goede product- en vermogensgaranties, met duidelijke voorwaarden;
een degelijke moduleconstructie, passend bij de toepassing;
goede elektrische en thermische eigenschappen;
en vooral een betrouwbare fabrikant met voldoende schaal, ervaring en continuïteit om ook op lange termijn achter zijn product te kunnen staan.
De beste keuze is uiteindelijk het zonnepaneel dat technisch én economisch bij het project past. Een betrouwbaar paneel van een gevestigde fabrikant kan interessanter zijn dan het paneel met het allerhoogste vermogen, de nieuwste technologie of de langste garantie op papier.
Daarom selecteert Ecosun zonnepanelen niet uitsluitend op merknaam of het hoogste aantal wattpiek, maar op de combinatie van technische kwaliteit, betrouwbaarheid, fabrikant, garantievoorwaarden, prijs en geschiktheid voor het specifieke project.
Vraag hier vrijblijvend advies of een offerte aan voor een zonnepaneleninstallatie op maat..