Welke capaciteit thuisbatterij heb ik nodig? 5, 10, 15 of 20 kWh?
Wie een thuisbatterij wil plaatsen, komt al snel voor dezelfde vraag te staan: hoe groot moet mijn thuisbatterij zijn? Is een batterij van 5 kWh voldoende, of kies je beter voor 10, 15 of zelfs 20 kWh?
Een grotere batterij kan meer energie opslaan, maar is daarom niet automatisch een betere of rendabelere keuze. Wanneer een groot gedeelte van de batterijcapaciteit zelden wordt gebruikt, betaal je immers voor opslagcapaciteit die je nauwelijks benut.
De juiste capaciteit van een thuisbatterij hangt daarom af van verschillende factoren: je elektriciteitsverbruik, het vermogen en de productie van je zonnepanelen, hoeveel energie je overdag injecteert, wanneer je elektriciteit verbruikt en waarvoor je de batterij wilt gebruiken.
Wat betekent de capaciteit van een thuisbatterij?
De capaciteit van een thuisbatterij wordt uitgedrukt in kilowattuur (kWh). Dit geeft aan hoeveel elektrische energie de batterij kan opslaan.
Een thuisbatterij van 10 kWh kan dus ongeveer twee keer zoveel energie opslaan als een batterij van 5 kWh.
Let daarbij op het verschil tussen capaciteit (kWh) en vermogen (kW).
Een batterij kan bijvoorbeeld 10 kWh energie opslaan, maar een maximaal ontlaadvermogen van 5 kW hebben. De batterij kan dan gedurende langere tijd energie leveren, maar kan niet noodzakelijk alle zware elektrische verbruikers tegelijkertijd van hun volledige vermogen voorzien.
De capaciteit bepaalt dus hoeveel energie je kunt opslaan, terwijl het vermogen bepaalt hoe snel je die energie kunt laden of opnieuw gebruiken.
Hoe bepaal je de juiste capaciteit?
Er bestaat geen batterijcapaciteit die voor iedere woning ideaal is.
Bij de dimensionering kijken we in eerste instantie naar twee belangrijke vragen:
Hoeveel overtollige energie is er beschikbaar om de batterij op te laden?
en
Hoeveel energie kan je later opnieuw nuttig gebruiken?
Stel bijvoorbeeld dat je zonnepanelen op een zonnige dag 25 kWh produceren en je tijdens de productie daarvan rechtstreeks 10 kWh in de woning verbruikt. Er blijft dan ongeveer 15 kWh over die zonder batterij grotendeels op het elektriciteitsnet zou worden geïnjecteerd.
Een batterij van 5 kWh kan slechts een gedeelte daarvan opslaan. Een batterij van 10 of 15 kWh kan meer zonne-energie naar de avond en nacht verschuiven.
Op een bewolkte dag kan diezelfde grote batterij echter misschien maar gedeeltelijk worden opgeladen.
Daarom is de grootste thuisbatterij niet noodzakelijk de beste thuisbatterij.
Is een thuisbatterij van 5 kWh voldoende?
Een thuisbatterij van ongeveer 5 kWh kan interessant zijn voor woningen met een relatief beperkt elektriciteitsverbruik of een kleinere zonnepaneleninstallatie.
Denk bijvoorbeeld aan een gezin zonder elektrische wagen of warmtepomp, waarbij vooral het normale huishoudelijke verbruik tijdens de avonduren moet worden opgevangen.
Een kleinere batterij heeft als voordeel dat de beschikbare capaciteit gemakkelijker regelmatig kan worden benut. Wanneer de batterij bijna dagelijks wordt geladen en later opnieuw ontladen, wordt de geïnstalleerde opslagcapaciteit intensief gebruikt.
Bij een beperkte hoeveelheid dagelijkse injectie kan een grotere batterij daarentegen gedurende een groot deel van het jaar slechts gedeeltelijk gevuld raken.
Wanneer kiezen voor een thuisbatterij van 10 kWh?
Een capaciteit van ongeveer 10 kWh kan voor veel woningen een interessante tussenstap zijn.
Bij een voldoende grote zonnepaneleninstallatie kan overdag een aanzienlijk energieoverschot ontstaan. Met 10 kWh opslag kan een groter gedeelte daarvan naar de avond en nacht worden verschoven.
Een dergelijke capaciteit kan bijvoorbeeld interessant zijn voor gezinnen met een hoger elektriciteitsverbruik of woningen waar verschillende elektrische toepassingen aanwezig zijn, zoals:
airconditioning;
een elektrische boiler;
een warmtepomp;
een elektrische wagen;
grotere huishoudelijke verbruikers.
Of 10 kWh daadwerkelijk de juiste keuze is, hangt echter veel meer af van het werkelijke verbruiks- en productieprofiel dan van één algemene vuistregel.
Wanneer zijn 15 of 20 kWh interessant?
Grotere thuisbatterijen van 15 tot 20 kWh worden vooral interessant wanneer er zowel voldoende energie beschikbaar is om de batterij te laden als voldoende verbruik aanwezig is om die opgeslagen energie later opnieuw te gebruiken.
Dat kan bijvoorbeeld het geval zijn bij een grote zonnepaneleninstallatie, een hoog jaarlijks elektriciteitsverbruik, een warmtepomp of elektrische voertuigen.
Ook andere toepassingen kunnen een grotere batterijcapaciteit interessanter maken. Denk bijvoorbeeld aan een batterij die niet alleen wordt gebruikt om zonne-energie op te slaan, maar ook wordt aangestuurd in functie van dynamische elektriciteitsprijzen, peak shaving of back-up bij een stroomonderbreking.
Bij dergelijke installaties is het extra belangrijk om naast de opslagcapaciteit ook naar het maximale laad- en ontlaadvermogen van de batterij en omvormer te kijken.
Jaarverbruik alleen is niet voldoende
Een veelgemaakte fout is om een thuisbatterij uitsluitend te dimensioneren op basis van het jaarlijkse elektriciteitsverbruik.
Twee woningen kunnen bijvoorbeeld allebei 5.000 kWh per jaar verbruiken, terwijl de ideale batterijcapaciteit toch sterk verschilt.
Een gezin dat voornamelijk 's avonds elektriciteit gebruikt, heeft een ander profiel dan een woning waar gedurende de volledige dag iemand thuis is.
Ook een warmtepomp, elektrische wagen, elektrische boiler, airconditioning en de oriëntatie van de zonnepanelen hebben invloed op het energieprofiel.
Zelfs twee woningen met exact dezelfde zonnepaneleninstallatie en hetzelfde jaarverbruik kunnen daarom een andere optimale batterijcapaciteit hebben.
Gebruik je verbruikshistoriek in Mijn Fluvius
Heb je al zonnepanelen en een digitale meter? Dan beschikken we over veel betere informatie dan alleen je jaarlijkse elektriciteitsverbruik.
Via Mijn Fluvius kan je je werkelijke elektriciteitsafname en, wanneer je zonnepanelen hebt, je injectie bekijken. Voor elektriciteit zijn ook kwartierwaarden beschikbaar. Zo kan je veel nauwkeuriger zien wanneer je elektriciteit van het net afneemt en wanneer je overtollige zonne-energie injecteert.
Via de grafieken kan je je verbruikshistoriek bekijken en je kan deze gegevens ook als rapport downloaden.
Deze gegevens zijn bijzonder interessant voor het dimensioneren van een thuisbatterij.
Injecteer je bijvoorbeeld op zonnige dagen tussen 10 en 17 uur regelmatig grote hoeveelheden zonne-energie, terwijl je vanaf de avond opnieuw elektriciteit van het net afneemt? Dan is er potentieel om een gedeelte van die energie met een batterij van de middag naar de avond te verschuiven.
Voorbeeld van verbruikshistoriek op dagbasis via MijnFluvius. Groen = injectie en blauw = afname
Bij Ecosun kunnen we deze verbruikshistoriek gebruiken om onder andere te bekijken hoeveel zonne-energie je momenteel injecteert, wanneer je opnieuw elektriciteit van het net afneemt en hoeveel van die energie theoretisch door een batterij kan worden verschoven.
Zo kan veel beter worden ingeschat of bijvoorbeeld 5, 10, 15 of 20 kWh opslagcapaciteit bij jouw woning past.
Een dimensionering op basis van werkelijke afname- en injectiegegevens geeft daarom een veel beter beeld dan een algemene regel op basis van alleen je jaarverbruik of het totale vermogen van je zonnepanelen.
Hoe vind je deze gegevens in Mijn Fluvius?
Je kan je energiegegevens gratis raadplegen via Mijn Fluvius.
Na het aanmelden kan je je verbruikshistoriek voor je elektriciteitsaansluiting aanvragen. Hiervoor heb je onder andere de EAN-code van je aansluiting nodig. Zodra de gegevens beschikbaar zijn, kan je de afname en eventuele injectie bekijken via grafieken en een rapport downloaden.
Voor een gedetailleerde analyse zijn vooral de kwartierwaarden van afname en injectie interessant. Daarmee kan het energieprofiel van de woning veel nauwkeuriger worden onderzocht.
Groter is niet altijd beter
Een batterij van 20 kWh klinkt misschien aantrekkelijker dan een batterij van 10 kWh, maar de extra capaciteit heeft weinig financiële waarde wanneer die gedurende een groot gedeelte van het jaar leeg blijft.
Voor de rendabiliteit is het belangrijk dat de beschikbare batterijcapaciteit voldoende wordt benut.
Tegelijk mag een batterij ook niet te klein worden gekozen.
Wanneer je bijvoorbeeld op een groot aantal dagen nog aanzienlijke hoeveelheden zonne-energie injecteert terwijl je batterij al volledig opgeladen is, kan een grotere batterij wel degelijk interessant zijn.
De optimale capaciteit ligt daarom tussen beide uitersten: groot genoeg om een relevant gedeelte van je energieoverschotten op te slaan, maar niet onnodig groot voor je werkelijke energieprofiel.
Een thuisbatterij kan later uitbreidbaar zijn
Twijfel je bijvoorbeeld tussen 10 en 15 kWh? Bij verschillende moderne batterijsystemen kan de opslagcapaciteit later worden uitgebreid.
Dat kan interessant zijn wanneer je elektriciteitsverbruik in de toekomst zal toenemen, bijvoorbeeld door de aankoop van een elektrische wagen of de installatie van een warmtepomp.
Let wel: niet iedere thuisbatterij kan onbeperkt of op ieder moment worden uitgebreid.
Fabrikanten kunnen voorwaarden opleggen rond het maximale aantal batterijmodules, het leeftijdsverschil tussen bestaande en nieuwe modules, firmware of de toegelaten combinatie van verschillende batterijmodules.
Het is daarom verstandig om mogelijke toekomstige uitbreidingen al mee te nemen bij de oorspronkelijke keuze van het batterijsysteem.
Welke thuisbatterij past bij mijn woning?
Een batterij van 5 kWh kan voldoende zijn voor een kleinere installatie en een beperkt energieoverschot. 10 kWh biedt meer ruimte om zonne-energie naar de avond en nacht te verschuiven. 15 of 20 kWh kan interessant worden bij grotere zonnepaneleninstallaties, een hoog elektriciteitsverbruik of toepassingen zoals een warmtepomp, elektrische wagen, dynamische tarieven of back-up.
Maar deze waarden zijn geen vaste regels.
Bij Ecosun dimensioneren we een thuisbatterij daarom niet alleen op basis van het aantal zonnepanelen of het jaarlijkse elektriciteitsverbruik. We kijken naar productie, afname, injectie, het gewenste vermogen en het verwachte toekomstige energieverbruik.
Heb je al een digitale meter en zonnepanelen? Dan is je verbruikshistoriek uit Mijn Fluvius een uitstekend vertrekpunt. Op basis van je werkelijke energieprofiel kan veel nauwkeuriger worden bepaald welke batterijcapaciteit bij jouw woning past.