Een thuisbatterij wordt traditioneel vast aangesloten op de elektrische installatie van een woning. De laatste jaren zijn echter ook stekkerbatterijen, of plug-in thuisbatterijen, op de markt gekomen. Deze compacte batterijen worden via een gewoon stopcontact aangesloten en worden vaak voorgesteld als een eenvoudige en betaalbare manier om zonne-energie op te slaan.
Maar is een stekkerbatterij een volwaardig alternatief voor een vaste thuisbatterij?
Beide systemen slaan elektriciteit op, maar verschillen aanzienlijk op het vlak van vermogen, opslagcapaciteit, aansluiting, energiesturing, veiligheid en noodstroomvoorziening. Welke oplossing het interessantst is, hangt daarom niet alleen af van de aankoopprijs, maar vooral van je elektriciteitsverbruik en wat je met de batterij wilt bereiken.
Wat is een stekkerbatterij?
Een stekkerbatterij is een batterijsysteem dat via een stekker en stopcontact met de elektrische installatie van de woning wordt verbonden.
De batterij beschikt over geïntegreerde vermogenselektronica waarmee wisselstroom uit de woning wordt omgezet om de batterij op te laden. Bij het ontladen gebeurt het omgekeerde: de opgeslagen energie wordt opnieuw als wisselstroom aan de woning geleverd.
Met behulp van een digitale meter, een afzonderlijke energiemeter of een compatibel meetsysteem kan de stekkerbatterij bepalen wanneer de woning elektriciteit injecteert of afneemt.
Wanneer de zonnepanelen meer elektriciteit produceren dan de woning verbruikt, kan de batterij het overschot opslaan. Later kan die energie opnieuw worden gebruikt om de afname van het elektriciteitsnet te beperken.
Het grootste voordeel van een stekkerbatterij is de eenvoudige installatie. In vergelijking met een vaste thuisbatterij zijn doorgaans minder aanpassingen aan de elektrische installatie nodig.
Dat betekent echter niet dat iedere stekkerbatterij zonder bijkomende voorwaarden op eender welk stopcontact mag worden aangesloten. De technische eigenschappen van het toestel, de elektrische installatie en de geldende voorschriften blijven belangrijk.
Wat is een vaste thuisbatterij?
Een vaste thuisbatterij wordt permanent aangesloten op de elektrische installatie van de woning.
Dat kan bijvoorbeeld via een hybride omvormer, waarop zowel de zonnepanelen als de batterij zijn aangesloten, of via een afzonderlijke batterij-omvormer.
Een vaste installatie kan uitgebreider worden ontworpen en afgestemd op het energieverbruik van de woning. Afhankelijk van het gekozen systeem zijn grotere opslagcapaciteiten, hogere laad- en ontlaadvermogens, driefasige aansluitingen en geavanceerde energiesturing mogelijk.
Ook een gedeeltelijke of volledige noodstroomvoorziening kan worden geïntegreerd wanneer de omvormer en elektrische installatie daarvoor geschikt zijn.
Een vaste thuisbatterij kan bovendien worden toegevoegd aan een woning waar al zonnepanelen aanwezig zijn. Bij [een thuisbatterij toevoegen aan bestaande zonnepanelen] moet onder andere worden bekeken of de bestaande omvormer behouden kan blijven of een hybride omvormer interessanter is.
Het belangrijkste verschil tussen een stekkerbatterij en vaste thuisbatterij: het vermogen
Een van de grootste verschillen tussen beide systemen is het beschikbare laad- en ontlaadvermogen.
Dat vermogen wordt uitgedrukt in kilowatt (kW) en bepaalt hoeveel elektriciteit de batterij op hetzelfde moment kan opnemen of leveren.
Een stekkerbatterij moet binnen de technische en reglementaire beperkingen van haar aansluiting functioneren. Het beschikbare vermogen is daardoor bij veel modellen beperkter dan bij een vast aangesloten batterijsysteem.
Een vaste thuisbatterij kan, afhankelijk van de omvormer en batterij, meerdere kilowatts leveren.
Rekenvoorbeeld: een woning verbruikt 4 kW
Stel dat je woning op een bepaald moment 4.000 W elektriciteit verbruikt.
Een stekkerbatterij met een maximaal ontlaadvermogen van 800 W kan slechts een gedeelte van dat verbruik compenseren.
De resterende afname bedraagt:
4.000 W − 800 W = 3.200 W
Er moet dus nog steeds 3,2 kW van het elektriciteitsnet worden afgenomen.
Een vaste thuisbatterij met voldoende ontlaadvermogen kan een veel groter gedeelte van deze belasting overnemen.
Dit verschil wordt vooral belangrijk wanneer verschillende elektrische toestellen gelijktijdig worden gebruikt, bijvoorbeeld een kookplaat, warmtepomp of elektrische boiler.
Een grote opslagcapaciteit in kWh betekent dus niet automatisch dat een batterij ook veel vermogen in kW kan leveren.
Ook bij het opslaan van zonne-energie speelt het laadvermogen een rol
Het vermogen is niet alleen belangrijk wanneer de batterij elektriciteit levert, maar ook wanneer ze wordt opgeladen.
Stel dat je zonnepanelen op een zonnig moment 4 kW meer produceren dan de woning verbruikt.
Een stekkerbatterij met een maximaal laadvermogen van 800 W kan op dat moment slechts 800 W van het overschot opslaan.
De resterende 3.200 W wordt nog steeds op het elektriciteitsnet geïnjecteerd, tenzij andere verbruikers worden ingeschakeld of de zonneproductie wordt beperkt.
Een vaste thuisbatterij met een hoger laadvermogen kan een groter gedeelte van het zonne-overschot opnemen.
Voor woningen met een grote zonnepaneleninstallatie kan dit verschil aanzienlijk zijn. Een batterij met voldoende opslagcapaciteit maar een te laag laadvermogen kan immers niet alle beschikbare zonne-energie benutten.
Daarom moeten bij het dimensioneren van een thuisbatterij zowel de capaciteit in kWh als het laad- en ontlaadvermogen in kW worden bekeken.
Hoe weet een stekkerbatterij wanneer ze moet laden of ontladen?
Een stekkerbatterij moet kunnen bepalen of de woning elektriciteit van het net afneemt of juist zonne-energie injecteert.
Afhankelijk van het systeem gebeurt dit via de P1-poort van de digitale meter, een afzonderlijke energiemeter of een ander compatibel meetsysteem.
Wanneer de regeling detecteert dat er zonne-energie naar het net wordt geïnjecteerd, kan de batterij beginnen opladen. Zodra de woning opnieuw elektriciteit afneemt, kan de batterij ontladen om die afname te beperken.
De nauwkeurigheid en reactiesnelheid van deze regeling zijn belangrijk. Een batterij die niet correct meet wat er aan het aansluitpunt gebeurt, kan moeilijk efficiënt reageren op het werkelijke elektriciteitsoverschot.
Bij vaste batterijsystemen wordt doorgaans eveneens gebruikgemaakt van een energiemeter. Het verschil is dat de batterij, omvormer en sturing vaker als één geïntegreerd systeem samenwerken.
Dat biedt meer mogelijkheden om de energiestromen nauwkeurig te regelen.
Een stekkerbatterij staat doorgaans los van de zonnepanelen
De meeste stekkerbatterijen zijn in essentie AC-gekoppelde batterijsystemen.
De bestaande zonnepaneleninstallatie produceert elektriciteit via haar eigen omvormer. De stekkerbatterij meet de energiestromen en reageert daarop, maar heeft doorgaans geen rechtstreekse controle over de PV-omvormer.
Dat is vergelijkbaar met een klassieke AC-gekoppelde vaste thuisbatterij.
Bij een geïntegreerde DC-gekoppelde installatie zijn zonnepanelen en batterij daarentegen verbonden met dezelfde hybride omvormer.
Die kan de energieproductie en batterijwerking rechtstreeks op elkaar afstemmen.
De technische opbouw bepaalt mee welke mogelijkheden er zijn voor slimme energiesturing, het beperken van injectie en eventuele noodstroomvoorziening.
Hoe zit het met de omzettingsverliezen?
Zonnepanelen produceren gelijkstroom (DC), terwijl de elektrische installatie van een woning op wisselstroom (AC) werkt.
Bij een stekkerbatterij wordt de gelijkstroom van de zonnepanelen eerst door de PV-omvormer omgezet naar wisselstroom.
Wanneer die elektriciteit vervolgens in de batterij wordt opgeslagen, wordt ze opnieuw omgezet naar gelijkstroom. Bij het ontladen volgt nog een omzetting naar wisselstroom.
Iedere omzetting veroorzaakt energieverliezen.
Een stekkerbatterij is daardoor niet noodzakelijk inefficiënt, maar bij het opslaan van zonne-energie kunnen meer omzettingsstappen nodig zijn dan bij een geïntegreerd DC-gekoppeld systeem.
Het werkelijke rendement hangt af van de gebruikte omvormers, de batterijtechnologie en het vermogen waarbij het systeem werkt.
Is een stekkerbatterij veilig?
Een stekkerbatterij lijkt eenvoudig omdat ze via een gewoon stopcontact wordt aangesloten. Toch betekent dit niet dat er geen aandacht moet worden besteed aan de veiligheid van de elektrische installatie.
Een belangrijk aandachtspunt is de belasting van de elektrische kring waarop de batterij wordt aangesloten.
Een elektrische eindstroombaan wordt normaal beveiligd door een automaat die de stroom vanuit het elektriciteitsnet begrenst.
Wanneer op dezelfde kring ook een stekkerbatterij elektriciteit levert, ontstaat er een bijkomende voedingsbron. Daardoor moet rekening worden gehouden met de combinatie van de verschillende energiestromen.
Vooral wanneer op dezelfde kring ook andere zware verbruikers zijn aangesloten, kan dit belangrijk worden.
Daarnaast spelen de beveiligingen van de batterij, de kwaliteit van het stopcontact, de bekabeling en de conformiteit van het toestel een rol.
Een stekkerbatterij moet dus niet alleen als afzonderlijk toestel worden beoordeeld, maar ook in combinatie met de elektrische installatie waarop ze wordt aangesloten.
De mogelijke risico's van lokale stroominjectie en overbelasting worden uitgebreider behandeld in [de veiligheid van een plug-in thuisbatterij].
Kan een stekkerbatterij mijn woning van noodstroom voorzien?
Een stekkerbatterij die tijdens normaal bedrijf via een stopcontact energie aan de woning levert, kan niet zomaar blijven werken wanneer het openbare elektriciteitsnet uitvalt.
De installatie moet voorkomen dat tijdens een stroomonderbreking ongewenst spanning op het distributienet wordt geplaatst.
Sommige draagbare of plug-in batterijsystemen beschikken wel over afzonderlijke noodstopcontacten. Daarop kunnen tijdens een stroomonderbreking rechtstreeks elektrische toestellen worden aangesloten.
Dat is echter iets anders dan de volledige woning automatisch van noodstroom voorzien.
Voor een echte woningback-up zijn onder andere een geschikte omvormer, een veilige netscheiding en een daarvoor ontworpen elektrische installatie nodig.
Bij een vaste thuisbatterij kunnen deze voorzieningen vanaf het ontwerp worden geïntegreerd. Zo werd bij een [thuisbatterij met back-upvoorziening in Oudsbergen] rekening gehouden met de mogelijkheid om geselecteerde verbruikers bij een stroomonderbreking van energie te voorzien.
De werking van dergelijke systemen wordt verder toegelicht bij [een thuisbatterij als noodstroomvoorziening bij een stroompanne].
Kan een stekkerbatterij worden uitgebreid?
Dat hangt af van de fabrikant en het gekozen systeem.
Sommige stekkerbatterijen zijn modulair opgebouwd en kunnen met bijkomende batterijmodules worden uitgebreid. Andere toestellen beschikken over een vaste opslagcapaciteit.
Bij een uitbreiding moet echter niet alleen naar het aantal kWh worden gekeken.
Ook het maximale laad- en ontlaadvermogen blijft belangrijk.
Een stekkerbatterij met bijvoorbeeld 10 kWh opslagcapaciteit maar een beperkt ontlaadvermogen kan nog steeds maar een relatief klein gedeelte van het gelijktijdige elektriciteitsverbruik overnemen.
Bij vaste thuisbatterijen zijn doorgaans grotere capaciteiten en hogere vermogens beschikbaar.
Een installatie kan daardoor beter worden afgestemd op woningen met een hoog elektriciteitsverbruik, grotere zonnepaneleninstallaties of bijkomende elektrische verbruikers.
Is een stekkerbatterij goedkoper dan een vaste thuisbatterij?
Een stekkerbatterij heeft doorgaans een lagere instapprijs dan een volledige vaste thuisbatterij-installatie.
Dat is logisch: de opslagcapaciteit en het vermogen zijn vaak kleiner en er zijn doorgaans minder installatiewerken nodig.
Maar alleen de aankoopprijs vergelijken geeft geen volledig beeld.
Bij de vergelijking moet je ook rekening houden met:
De bruikbare opslagcapaciteit in kWh.
Het maximale laad- en ontlaadvermogen in kW.
De efficiëntie van het batterijsysteem.
De mogelijkheden om zonne-overschotten op te slaan.
De levensduur en garantievoorwaarden.
Eventuele bijkomende meetapparatuur of energiesturing.
De mogelijkheden voor uitbreiding en noodstroom.
Een goedkope batterij die door haar beperkte laadvermogen een groot gedeelte van de beschikbare zonne-energie niet kan opslaan, is niet noodzakelijk financieel interessanter dan een duurder systeem dat beter bij het energieprofiel past.
De [aankoopprijs van een thuisbatterij] is daarom slechts één onderdeel van de vergelijking. Ook de [levensduur en degradatie van thuisbatterijen] beïnvloeden de totale kostprijs over de gebruiksduur.
Voor wie is een stekkerbatterij interessant?
Een stekkerbatterij kan een interessante oplossing zijn wanneer je vooral op zoek bent naar een kleine, eenvoudige en relatief betaalbare batterijopslag.
Dat kan bijvoorbeeld het geval zijn bij een woning met een beperkt elektriciteitsverbruik, een kleinere zonnepaneleninstallatie en relatief beperkte dagelijkse injectie.
Ook voor wie geen grote aanpassingen aan de elektrische installatie wil laten uitvoeren, kan een stekkerbatterij aantrekkelijk zijn.
De beperkingen worden sneller merkbaar wanneer het elektriciteitsverbruik hoog ligt of de zonnepanelen regelmatig grote vermogensoverschotten produceren.
Een stekkerbatterij is dus niet noodzakelijk een slechte keuze, maar moet passen bij de omvang en het verbruiksprofiel van de installatie.
Wanneer is een vaste thuisbatterij interessanter?
Een vaste thuisbatterij is doorgaans interessanter wanneer je meer vermogen, grotere opslagcapaciteit of uitgebreidere functionaliteiten verwacht.
Denk bijvoorbeeld aan een woning met een grote zonnepaneleninstallatie, een warmtepomp, elektrische wagen of andere zware verbruikers.
Ook voor peak shaving, gedeeltelijke of volledige woningback-up en geavanceerde energiesturing biedt een vast batterijsysteem doorgaans meer mogelijkheden.
Met een geschikt energiemanagementsysteem kan de batterij bijvoorbeeld rekening houden met dynamische elektriciteitsprijzen, verwachte zonneproductie en het verbruiksprofiel van de woning.
Bij [slimme sturing van een thuisbatterij met een dynamisch energiecontract] wordt de batterij daardoor niet uitsluitend gebruikt om zonne-energie op te slaan, maar ook om de energiekosten actief te optimaliseren.
Bij een [thuisbatterij-installatie in Alken] wordt duidelijk hoe batterijopslag als onderdeel van de elektrische installatie van een woning kan worden toegepast.
Een vaste thuisbatterij kan bovendien vanaf het ontwerp samen met zonnepanelen, omvormer en elektrische installatie worden gedimensioneerd.
Stekkerbatterij of vaste thuisbatterij: wat is de beste keuze?
Een stekkerbatterij is vooral aantrekkelijk door haar eenvoudige aansluiting en lagere instapprijs. Voor kleinere energieprofielen kan dat voldoende zijn.
Een vaste thuisbatterij vraagt doorgaans een grotere investering en professionele installatie, maar biedt meestal meer vermogen, uitgebreidere integratiemogelijkheden en meer opties voor slimme sturing en noodstroom.
De beste keuze hangt daarom niet uitsluitend af van de opslagcapaciteit of aankoopprijs.
Bij Ecosun kijken we naar het werkelijke elektriciteitsverbruik, de injectie van de zonnepanelen, het benodigde vermogen en de functies die je van de batterij verwacht.
Beschik je over een digitale meter? Dan kan de verbruikshistoriek uit Mijn Fluvius helpen om te bepalen hoeveel elektriciteit je werkelijk injecteert en afneemt.
Aan de hand daarvan kan worden ingeschat of een beperkte stekkerbatterij voldoende is of een vast batterijsysteem beter bij je energieprofiel past.
De [juiste capaciteit van een thuisbatterij] is daarbij minstens even belangrijk als de keuze tussen een stekkerbatterij en een vaste installatie. Uiteindelijk moet de investering ook passen binnen de verwachte besparing, wat mee bepalend is voor [de rendabiliteit van een thuisbatterij in 2026].
Wens je meer info omtrent stekkerbatterijen, neem dan vrijblijvend contact op via het offerte-formulier.